नट बोल्ट बनवण्याचा व्यवसाय /Nut Bolt Manufacturering Business

 

                                   नट आणि बोल्ट बनवण्याचा व्यवसाय 

    Nut Bolt Manufacturering Business

    विविध मशीन्स आणि संरचनांना जोडण्यासाठी औद्योगिक फास्टनर्स म्हणून वापरल्या जाणार्‍या उद्योगांमध्ये जलद औद्योगिकीकरण आणि कॅपिटल इंटेन्सिव्ह तंत्रांचा परिचय यामुळे नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसायाला लोकप्रियता मिळाली आहे. नट आणि बोल्ट दोन्ही एकाच वेळी वापरताना, दोन वस्तू एकत्र आणि वापरात ठेवा. नट आणि बोल्ट हे एकमेकांना पूरक आहेत ज्यांचे वेगवेगळे उपयोग आहेत परंतु ते तयार उत्पादनांच्या निर्मितीमध्ये, फर्निचरचे उत्पादन करण्यासाठी एकत्रितपणे वापरले जातात आणि वापरासाठी वापरता येणारी अंतिम उत्पादने तयार करण्यासाठी आवश्यक आहेत.

    नट आणि बोल्ट/ nut bolt बनवण्याचा व्यवसाय हा जागतिक बाजारपेठेतील एक अत्यंत थरकाप उडवणारा उद्योग आहे ज्यामध्ये यूएसए, चीन, जर्मनी, भारत आणि जपान सारख्या मोठ्या खेळाडूंचा समावेश आहे जे नट आणि बोल्ट बनविण्याच्या व्यवसायाच्या उत्पादन आणि विपणनामध्ये मोठे योगदान देत आहेत. जागतिक स्तरावर नट आणि बोल्ट बनवण्याच्या व्यवसायाच्या विस्तारामुळे, सन 2023 पर्यंत नट आणि बोल्ट मार्केट $7706 अब्जने वाढण्याची अपेक्षा आहे.

    ऑटोमोबाईल उद्योगाच्या उत्क्रांतीसह, विकसित अर्थव्यवस्थांद्वारे नट आणि बोल्टची मागणी देखील वेगाने वाढण्याची अपेक्षा आहे. जगभरातील नट आणि बोल्टच्या मागणीसाठी केवळ ऑटोमोबाईल उद्योगच नव्हे तर उत्पादन आणि बांधकाम व्यवसाय हा एक मोठा बाजार आधार म्हणून उदयास आला आहे. दुसरीकडे, भारत भारतातील नट आणि बोल्ट बनविण्याच्या व्यवसायाचा विस्तार आणि प्रोत्साहन देऊन या भरभराटीच्या संधीचा फायदा घेण्यासाठी सज्ज झाला आहे.

मार्केट ट्रेंड

    जागतिक औद्योगिक उत्पादन उद्योगांच्या जलद वाढीमुळे ऑटोमोटिव्ह आणि बांधकाम दोन्ही व्यवसायांमध्ये नट आणि बोल्ट मागणी वाढली आहे, ज्यामुळे जगभरातील नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसायाचा विस्तार झाला आहे. भारताने फास्टनर्सच्या विविध श्रेणी आणि प्रकारांचे उत्पादन करणाऱ्या विविध फास्टनर उत्पादन युनिट्सची स्थापना केली आहे. भारत सरकारने जागतिकीकृत धोरणे लागू केल्यामुळे, भारतीय नट आणि बोल्ट उत्पादक जागतिक बाजारपेठेपर्यंत सहज पोहोचू शकतात आणि भारतीय बाजारपेठेत प्रवेश करण्यासाठी जागतिक बाजारपेठेलाही आकर्षित केले आहे. भारतातील नट आणि बोल्ट व्यवसाय 2023 पर्यंत सुमारे INR 460 अब्ज पर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे. भारतातील ऑटोमोबाईल उद्योगाची लक्षणीय वाढ ऑटोमोबाईल विशिष्ट नट आणि बोल्ट बनविण्याच्या व्यवसायात योगदान देत आहे.

    ऑटोमोबाईल्स आणि बांधकाम उद्योगांच्या वाढत्या मागणीमुळे 2026 पर्यंत जागतिक नट आणि बोल्ट बनविण्याचा व्यवसाय 5.5 टक्क्यांनी वाढण्याची अपेक्षा आहे. घरगुती वापरासह जवळजवळ प्रत्येक उद्योगात वापरल्या जाणार्‍या नट आणि बोल्टच्या अष्टपैलू स्वरूपामुळे उद्योगांच्या वाढीला चालना मिळाली आहे. भारतात नट आणि बोल्ट बनवण्याचा व्यवसाय एकट्या आशियामध्ये नट आणि बोल्ट व्यवसायांना येत्या 4-5 वर्षांत मोठी भरभराट मिळेल आणि फास्टनर उत्पादन उद्योगात सुमारे $7.5 बिलियनची भर पडेल.

    नट आणि बोल्ट बनवण्याच्या व्यवसायाची वाढ ही इतर अनेक उद्योगांवर अवलंबून आहे जसे की इलेक्ट्रिकल उद्योग, वाहतूक उद्योग, बांधकाम उद्योग इ. त्यामुळे इतर उद्योगांच्या वाढीचा नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसायाच्या वाढीवर सकारात्मक परिणाम होईल. . अनेक भारतीय नट आणि बोल्ट उत्पादकांनी नट आणि बोल्ट बनवण्याच्या व्यवसायाच्या उच्च बाजारपेठेमुळे जागतिक व्यासपीठावर प्रभाव पाडण्यात आणि त्यांची छाप पाडण्यात यश मिळवले आहे.

हे पण वाचा 

Firstcry स्टार्टअप यशस्वी स्टोरी | Firstcry Startup Success Story

भारतात नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी परवाना 

भारतात नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी एखाद्या व्यक्तीने प्राप्त केलेले परवाने खालीलप्रमाणे आहेत-

• त्याने स्थानिक नगरपालिका प्राधिकरणांकडून व्यापार परवाना घेणे आवश्यक आहे.
• त्याने कारखाना परवाना घेणे आवश्यक आहे.
• सरकारी सबसिडी मिळवण्यासाठी त्याने नट आणि बोल्ट बनवण्याच्या व्यवसायाची नोंदणी MSME किंवा SSI कडे केली पाहिजे.
• त्याने प्रदूषण नियंत्रण प्रमाणपत्र घेणे आवश्यक आहे .
• GST नोंदणी करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे त्याच्याकडून जीएसटी क्रमांक घेणे आवश्यक आहे.

नोंदणी

    जर कोणत्याही व्यक्तीचा भारतात नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसाय सुरू करायचा असेल तर, त्याने लहान आणि मध्यम भागीदारी किंवा मालकीच्या बाबतीत त्याच्या फर्मची नोंदणी करणे आवश्यक आहे. एक व्यक्ती कंपनी स्थापन करण्याच्या बाबतीत , अशा व्यक्तीने आपला नट आणि बोल्ट बनविण्याचा व्यवसाय मालकी म्हणून नोंदणीकृत करणे आवश्यक आहे . भागीदारीमध्ये ऑपरेशन स्थापन करण्यासाठी, अशा नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसायाची नोंदणी रजिस्ट्रार ऑफ कंपनीज (ROC) कडे मर्यादित दायित्व भागीदारी (LLP) किंवा प्रायव्हेट लिमिटेड कंपनी म्हणून नोंदणी करणे आवश्यक आहे.

भारतात नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी स्थान किंवा क्षेत्र

    जर तुम्हाला नट आणि बोल्ट उत्पादनाचा व्यवसाय सुरू करायचा असेल, तर कच्च्या मालाची सहज उपलब्धता आणि बाजारपेठेची उपलब्धता सुनिश्चित करण्यासाठी तुम्ही योग्य स्थान आणि क्षेत्र निवडले पाहिजे. तुम्ही निवडलेले क्षेत्र किंवा स्थान, ड्रेनेज सिस्टीम, पुरेसा पाणीपुरवठा आणि विजेची उपलब्धता यासह आवश्यक सुविधा असणे आवश्यक आहे याची खात्री करणे आवश्यक आहे. नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसाय सुरू करू इच्छिणाऱ्या व्यक्तीने औद्योगिक क्षेत्र निवडल्याची खात्री करणे आवश्यक आहे; ते निवासी क्षेत्र नसावे. हा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी किमान 1000 चौरस फूट क्षेत्र आवश्यक आहे.

कच्चा माल आवश्यक

नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी लागणारा कच्चा माल खाली दिला आहे-

षटकोनी रॉड

कार्बन स्टील

पितळ

स्टेनलेस स्टील

अॅल्युमिनियम धातूंचे मिश्रण

निकेल मिश्र धातु

पॉलिशिंग साहित्य

पॅकेजिंग साहित्य

यंत्रसामग्रीचे प्रकार

नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसाय स्थापन करण्यासाठी खालील प्रकारची यंत्रसामग्री आवश्यक आहे-

थ्रेड रोलिंग मशीन

वायर पॉइंटिंग मशीन

एक पण ट्रॅपिंग मशीन

कोल्ड फोर्जिंग मशीन

एक डोके ट्रिमिंग मशीन

एक रंगरंगोटी मशीन

स्टील पॉलिशिंग मशीन

कूलर

बॉयलर

बुल ब्लॉक वायर ड्रॉइंग मशीन

मनुष्यबळ

नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आवश्यक असलेले मनुष्यबळ खालीलप्रमाणे आहे-

3 अकुशल मजूर

2 अर्धकुशल कामगार

6 कुशल कामगार

लेखा विभाग हाताळण्यासाठी 1 लेखापाल

1 उत्पादन व्यवस्थापक

नट आणि बोल्ट तयार करण्यासाठी आवश्यक प्रक्रिया

नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसायात खालील चरणांचा समावेश आहे-

पायरी 1- कोल्ड हेडिंग

    नट आणि बोल्ट निर्मितीच्या कोल्ड हेडिंग प्रक्रियेसाठी स्ट्रेटनिंग मशीनमधून जाण्यासाठी बनवलेल्या तारा सरळ करणे आवश्यक आहे.

सरळ केल्यानंतर तारा पूर्वनिर्धारित आकार आणि आकारांमध्ये कापून घेणे आवश्यक आहे.

हेडिंग मशीन नंतर एक स्क्रू हेड तयार करते ज्यामध्ये ओपन किंवा क्लोज डायज असतात. कोल्ड हेडिंग मशीनद्वारे प्रति मिनिट सुमारे 150 ते 600 स्क्रू ब्लँक्स तयार केले जातात.

पायरी 2- थ्रेड रोलिंग

    रेसिप्रोकेटिंग डाय मेथड, सेंटरलेस सिलिंड्रीकल मेथड किंवा प्लॅनेटरी रोटरी डाय पद्धती वापरून थ्रेड डाय कापण्यासाठी व्हायब्रेटिंग हॉपरचा वापर केला जातो. या तीनही पद्धती थ्रेड डाय कापण्यासाठी वापरल्या जाऊ शकतात.

पायरी 3- नट आणि बोल्टचे पॅकेजिंग

    नट आणि बोल्ट तयार केल्यावर ते योग्य कार्टून पॅक बॉक्समध्ये पॅक केले जातात आणि नट आणि बोल्ट बनविण्याच्या व्यवसायाच्या पुढील विक्रीसाठी पाठवले जातात.

हे पण वाचा 

शेतीशी निगडीत व्यवसाय रोपवाटिका ( Nursery Business)

नट आणि बोल्ट बनविण्याच्या व्यवसायाद्वारे लक्ष्यित केले जाणारे ग्राहक खालीलप्रमाणे आहेत

    ट्रान्सफॉर्मर उत्पादन, पंखे, मोटर्स, इलेक्ट्रिकल मोटर्स इत्यादींसह इलेक्ट्रॉनिक उद्योग.

विमान, विमाने, रेल्वे, सायकली, वॅगन, ऑटोमोबाईल्स इत्यादींमध्ये नट आणि बोल्टचे उत्पादन करणे यासह परिवहन उद्योग.बांधकाम उद्योग ज्यात इमारती, पूल, पोलाद संरचना इ.

स्टील किंवा लाकडापासून बनवलेले फर्निचर, मशीन टूल्स, शेतीची साधने, घरगुती वस्तू इत्यादि उत्पादनांसह इतर जड आणि हलके उद्योग.

प्रकार आणि त्यांचे उपयोग

बोल्ट

    लाकडाच्या किमती जोडण्यासाठी त्याच्या गोल डोक्यासह कॅरेज बोल्ट वापरला जातो

मशीन स्क्रू बोल्टचा  वापर सामान्य उपयुक्ततेसाठी केला जातो अतिरिक्त लांबी आवश्यक असताना स्टड बोल्ट  वापरला जातो. जे-बोल्ट, यू-बोल्ट, आयबोल्ट: हे टांगलेल्या वस्तूंना आधार देण्यासाठी वापरले जातात आणि त्यांना डोके नसतात.

नट

स्क्वेअर / हेक्स नट त्याचा चौरस किंवा हेक्स आकार, जाडी आणि विविध प्रकारांमध्ये येतो या कारणास्तव वापरला जातो.

विंग नट : जेव्हा सामग्री काढण्यासाठी आणि बदलण्यासाठी वापरले जाते तेव्हा वापरले जाते, ते हाताने सैल किंवा घट्ट केले जाऊ शकते

लॉग नट : स्क्वेअर नट नट प्रमाणेच थ्रेडेड नायलॉन इन्सर्टसह येतो जेणेकरून ते सैल होऊ नये.

गुंतवणूक आणि नफा मार्जिन

    नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी, एखाद्या व्यक्तीने 20 लाख रुपयांची स्थिर भांडवली गुंतवणूक आणि 5 लाख रुपयांची कार्यरत भांडवली गुंतवणूकीची व्यवस्था केली असल्याची खात्री करणे आवश्यक आहे. व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या गुंतवणुकीचा लाभ बँकांकडून कर्जाद्वारे किंवा आमची संघटना आत्मनिर्भर सेनेद्वारे देखील घेता येईल .आत्मनिर्भर सेना नवोदित आणि तरुण उद्योजकांना आर्थिक मदत देखील करत आहे जे त्यांचा नट आणि बोल्ट उत्पादन व्यवसाय स्थापन करण्यास इच्छुक आहेत आणि भारत सरकारला स्वावलंबी बनवण्यासाठी मदत करत आहेत.नट आणि बोल्ट बनवण्याचा व्यवसाय सुरू केल्यापासून मिळू शकणारा निव्वळ नफा दरवर्षी सुमारे 7 लाख रुपये आहे, तर व्यवसायावरील गुंतवणुकीचा परतावा 21 टक्क्यांहून अधिक आहे. व्यवसायाच्या या स्वरूपाच्या विस्ताराचे एक प्रमुख कारण म्हणजे नट आणि बोल्टचे अष्टपैलू स्वरूप कारण ते मध्यस्थ उत्पादने आहेत जे मोठ्या प्रमाणात भारतातील जवळजवळ प्रत्येक उद्योगात त्यांचे अनुप्रयोग सुनिश्चित करतात.

टीप- तुम्ही कोणता बिझनेस चालू करतांना प्रथम त्या बिझनेस बदल पुर्ण माहिती आणि प्रशिक्षण घ्यावं.